« Neem het maar van Ben aan | Startpagina | Kiezen: een tandje er bij »
Toevallig duurzaam
Door Lars Moratis | May 24, 2010
Door Anouk Wentink - consultant bij CSR Academy
“Minder is meer”, zo wordt geconcludeerd in de documentaire Trendspotting over de Salone Internazionale del Mobile, de belangrijkste beurs op het gebied van vormgeving in Milaan van afgelopen maart (zie weblog VPRO: http://weblogs.vpro.nl/nieuws/2010/05/12/trendspotting-milaan/). Vormgevers en producenten laten hier het nieuwste van het nieuwste zien. Dit jaar minder producten, maar wel meer duurzame producten dan ooit tevoren: esthetisch hoogwaardig èn duurzaam geproduceerd en in gebruik. Zelf worstelt de presentatrice met wat duurzaamheid is, blijkens haar uitspraak: “Het is appels met peren vergelijken”. Het is er een om toe te voegen aan het rijtje ‘een containerbegrip’, ‘een veelkoppige draak’ en ‘een opgeblazen onderwerp’.
De nieuwe, duurzame producten hebben in ieder geval niets weg van ‘geitenwollensokken’. Haar uitspraak refereert naar de diverse wijzen waarop duurzaamheid wordt geïnterpreteerd door de ontwerpers: een kartonnen stoel is niet zo duurzaam als de ontwerper doet vermoeden (hij zakt in elkaar na een jaar gebruik), om maar niet te spreken van de misconceptie dat een natuurlijk materiaal vanzelfsprekend duurzaam is. Al dan niet bewust wordt de term duurzaamheid door sommige ontwerpers misbruikt of foutief gebruikt– net zo goed als in andere beroepsgroepen, sectoren en industrieën wel wordt gedaan. Sowieso wordt duurzaamheid in de documentaire gezien als producten die lang mee gaan en zo min mogelijk milieubelastend zijn; het sociale aspect blijft totaal onderbelicht.
Los daarvan zijn diverse internationale sleutelpersonen uit de ‘ontwerperswereld’ het roerend met elkaar eens: de nieuwe generatie ontwerpers heeft duurzaamheid in de genen en zullen een verandering teweegbrengen, aldus de documentaire. Door duurzame, hippe producten te ontwerpen wordt de markt een bepaalde kant op geduwd en een breed publiek bereikt. Zo ‘bewust’ als de ontwerper is, zo onwetend is de consument.
Uit een afgelopen week gepresenteerd onderzoek van Ernst & Young onder een tiental bedrijven binnen de retail & consumers products sector en een grootschalig consumentenonderzoek blijkt dat consumenten de verwoede pogingen om verantwoord te ondernemen veelal niet herkennen (zie gehele onderzoek: http://www.ey.com/NL/nl/Newsroom/News-releases/PR_Wie-niet-duurzaam-onderneemt–zet-zijn-toekomst-op-het-spel_200510). 49% van de consumenten verstaat onder duurzaamheid nog steeds ‘degelijk en van goede kwaliteit’ en legt geen link met milieu, energie, natuur of recycling. De term duurzaamheid is voor veel consumenten geen herkenbaar begrip en schept verwarring, aldus het onderzoek. Ruim 74% van de consumenten uit het onderzoek geeft aan dat er te weinig informatie over duurzame producten beschikbaar is. Communicatie richting de consument kan beter: meer èn eenduidiger over de term duurzaamheid.
Duurzaamheid wordt door 52% van de consumenten dan wel weer als belangrijk gezien en voegt waarde toe aan een product, aldus het onderzoek. Niet zo gek dat ontwerpers en bedrijven onterecht het predicaat duurzaam op hun producten zetten – als je op de consument in wil spelen… Dat wil echter nog niet zeggen dat de consument ook daadwerkelijk overgaat tot de aanschaf van duurzame producten. Slechts bij 7% speelt duurzaamheid een zodanig belangrijke rol dat het gedrag in het dagelijkse leven hierop wordt afgestemd.
Als duurzaamheid geen rol speelt bij aankoop, laat het product dan voor zich spreken, zou ik zeggen. Een hip, functioneel, mooi, innovatief, trendy, praktisch product en ‘toevallig’ ook nog duurzaam! “Want mensen ertoe brengen om collectief hun gedrag te veranderen kan ongelooflijk moeilijk zijn… Op dit ogenblik is de beloning voor consuminderen niet groot, en dat geldt ook voor de straf die er op overconsumeren staat”, aldus Levitt en Dubner in hun boek Superfreakonomics. In een wereld waar steeds meer overbodige spullen zijn en de verslaving aan consumentengoederen toeneemt, is naar mijn idee de rol van de ontwerper het ontwerpen van enkel en daadwerkelijk duurzame producten.
Is duurzaamheid zelf wel duurzaam, vroeg de presentatrice zich aan het begin van de documentaire af. Het antwoord kan alleen maar bevestigend zijn en strookt met de conclusies uit het onderzoek van Ernst & Young: duurzaam ondernemen is geen keuze maar een eis. Retailers en makers van consumentenproducten die er niet voor kiezen, zetten hun voortbestaan en concurrentiepositie op het spel. Duurzaamheid is de essentie van het ontwerpersvak, zo concludeert de documentaire. Rest mij daar aan toe te voegen: duurzaamheid is dè essentie van succesvol ondernemerschap!
Topics: MVO |
Comments
You must be logged in to post a comment.
